Bang voor de tandarts?
U bent niet de enige.
Heel veel mensen zien op tegen een bezoek aan de tandarts, van lichte spanning tot flinke angst. Daar hoeft u zich bij ons nooit voor te schamen: we zien het elke dag en we houden er rekening mee.
Rustig, stap voor stap, zonder verrassingen.
Angst wordt vaak kleiner als u weet wat er gebeurt en zelf de regie houdt. Daarom werken we bij elke behandeling op dezelfde manier, en bij spanning nemen we daar extra de tijd voor.
Vertel het ons gerust vooraf, bij het maken van de afspraak of gewoon aan de stoel. We noteren het in uw dossier, zodat u het niet elke keer opnieuw hoeft uit te leggen.
- 01We vertellen altijd wat we doen
Eerst uitleggen, dan pas beginnen. U weet bij elke stap wat er komt, hoe het voelt en hoe lang het duurt. Geen verrassingen.
- 02We doen rustig aan
We nemen de tijd en pauzeren wanneer u dat wilt. Liever een afspraak extra dan te veel in één keer.
- 03U houdt de regie
We spreken een stopteken af: steekt u uw hand op, dan stoppen we direct. Altijd, ook halverwege.
- 04We kennen uw verhaal
Uw angst staat in uw dossier en elke behandelaar houdt er rekening mee. U ziet bovendien steeds dezelfde vertrouwde gezichten.
Kleine stappen, groot verschil.
U hoeft niet in één keer over uw angst heen. Elke rustige ervaring maakt de volgende makkelijker.
Een eerste afspraak mag ook een consult zijn waarin we alleen praten: rondkijken, kennismaken, en zelf bepalen wat de volgende stap wordt. Zo went u aan de praktijk zonder dat er iets in uw mond gebeurt.
Een vertrouwd gezicht in de wachtkamer of naast de stoel maakt vaak meer verschil dan u denkt.
Zeg het bij het plannen: dan kiezen we samen een moment waarop u niet hoeft te haasten en wij ruim de tijd hebben.
Begin klein, bijvoorbeeld met een controle of gebitsreiniging. Gaat dat goed, dan is de volgende stap al een stuk minder spannend.
Eerlijk is eerlijk: angst verdwijnt zelden in één bezoek. Maar met elke goede ervaring wordt hij kleiner, en daar werken we graag samen met u naartoe. Is uw kind gespannen? Kijk dan ook bij tandheelkunde voor kinderen.
Waar de angst meestal vandaan komt.
Tandartsangst is zelden één ding. Het helpt om te weten waar hij bij u vandaan komt, want daar hangt van af wat er tegen helpt.
Een eerdere ervaring. Verreweg de meest voorkomende oorzaak, en vaak van lang geleden. Verdoving die niet aansloeg, een behandelaar die doorging terwijl u iets probeerde te zeggen, of gewoon een tijd waarin er anders met pijn werd omgegaan dan nu. Die herinnering zit er, ook als u rationeel weet dat het nu anders werkt.
Geen controle hebben. U ligt achterover, met uw mond open, en kunt niet praten. Voor veel mensen is dat het kernprobleem, niet de pijn. Precies daarom spreken we een stopteken af: dat geeft de controle terug, ook als u hem nooit gebruikt.
Schaamte over hoe het ervoor staat. Wie lang niet is geweest, ziet vaak niet op tegen de behandeling maar tegen het oordeel. Dat oordeel komt bij ons niet. We zien het vaker dan u denkt, en verwijten helpen niemand vooruit.
Geluid, geur en de prik. De boor die u hoort voordat u hem voelt, de geur van de praktijk, of specifiek de naald. Dat zijn concrete dingen, en daar valt vaak iets aan te doen: koptelefoon op, verdovingsgel vooraf, of afspreken dat u de naald niet ziet.
Kokhalzen. Minder vaak genoemd, maar voor wie het heeft is het een echte drempel. Vertel het ons; het scheelt in hoe we werken, welke houding we kiezen en of we bijvoorbeeld liever scannen dan een afdruk maken.
Wat verdoving wel en niet doet.
De meeste angst gaat uiteindelijk over pijn, dus daar zijn we het liefst concreet over. Met een goed werkende verdoving voelt u druk en beweging, maar geen pijn. Dat is niet een geruststelling maar hoe het werkt: de zenuw geeft het signaal simpelweg niet door.
De prik zelf is voor veel mensen het spannendste onderdeel. Daar kunnen we rekening mee houden door eerst verdovingsgel op het tandvlees aan te brengen, rustig in te spuiten en u de naald niet te laten zien. Zeg het gerust als u dat prettig vindt.
Belangrijker nog: verdoving die niet goed aanslaat, is geen reden om door te gaan. Voelt u tijdens de behandeling meer dan druk, steek dan uw hand op. Dan stoppen we en verdoven we bij. Doorbijten is precies hoe een slechte ervaring ontstaat die er over tien jaar nog is. Meer daarover leest u in ons artikel over lokale verdoving.
Als het jaren geleden is.
Hoe langer het geleden is, hoe hoger de drempel voelt. Dat is de vervelende kant van uitstel: de angst voor wat we zullen zeggen groeit harder dan het probleem zelf.
Wat u van ons kunt verwachten: we kijken naar hoe het nu is, niet naar hoe het zo gekomen is. Blijkt er veel te doen, dan zetten we het op volgorde van urgentie en spreiden we het. Niet alles hoeft tegelijk, en u bepaalt het tempo. Vaak valt de eerste afspraak mee omdat er nog niets gebeurt: kijken, bespreken, en samen een plan maken.
Wilt u weten hoe zo'n eerste afspraak eruitziet, lees dan ik ben jaren niet bij de tandarts geweest.
Wat wij niet beloven.
Wij zijn een gewone tandartspraktijk die rekening houdt met spanning, geen gespecialiseerde angstkliniek. Wij werken dus niet met lachgas of narcose; onze behandelingen gebeuren onder lokale verdoving. Voor de meeste mensen is dat precies genoeg: uitleg vooraf, rustig werken, een stopteken, en dezelfde vertrouwde gezichten.
Maar is de angst zo groot dat een behandeling in de stoel echt niet lukt, dan zeggen we dat liever dan dat we het maandenlang blijven proberen op een manier die voor u niet werkt. We bespreken dan samen welke andere weg er is. Doorgaan tot het misgaat helpt niemand, en het maakt de volgende keer moeilijker in plaats van makkelijker.
Vragen die we vaak krijgen.
Kan ik eerst alleen komen kennismaken?
Ja. U kunt een consultafspraak maken waarin we alleen praten: kijken hoe de praktijk eruitziet, kennismaken met de behandelaar en vertellen waar u tegenop ziet, zonder dat er iets in uw mond gebeurt. Aan zo’n consult zijn wel kosten verbonden. Voor veel mensen is die eerste keer zonder behandeling het verschil tussen wel en niet komen.
Wat als ik tijdens een behandeling wil stoppen?
Dan stoppen we. We spreken vooraf een stopteken af, meestal een hand opsteken, en daar houden we ons aan. U hoeft niets uit te leggen op dat moment; we leggen het instrument neer en u bepaalt of we verdergaan, pauzeren of een andere keer afspreken.
Moet ik vertellen dat ik bang ben?
Het helpt wel. Geef het door bij het maken van de afspraak of gewoon aan de stoel, dan noteren we het in uw dossier. Zo hoeft u het niet elke keer opnieuw uit te leggen en weet iedereen die u behandelt waar rekening mee te houden.
Ik ben jaren niet geweest. Krijg ik commentaar?
Nee. Wij zien het vaker dan u denkt, en er is niets aan te doen door er iets van te zeggen. We kijken naar hoe het nu is en wat er nodig is, in de volgorde die voor u haalbaar is. Verwijten helpen niemand vooruit.
Wat als de verdoving bij mij niet aanslaat?
Dan verdoven we bij. Voelt u tijdens een behandeling meer dan druk, steek dan uw hand op; wij stoppen en zorgen dat het alsnog goed verdoofd is. Doorbijten is precies hoe een slechte ervaring ontstaat, dus dat willen we juist voorkomen.
Ik ben vooral bang voor de prik. Kan daar iets aan gedaan worden?
Ja. We kunnen eerst verdovingsgel op het tandvlees aanbrengen, rustig inspuiten en afspreken dat u de naald niet ziet. Zeg vooraf dat dit het spannendste onderdeel voor u is, dan houden we er rekening mee.
Ik moet snel kokhalzen. Wat doen jullie daaraan?
Meld het bij het maken van de afspraak. Het bepaalt hoe we werken: de houding van de stoel, hoe we instrumenten plaatsen en of we bijvoorbeeld liever digitaal scannen dan een afdruk maken, want juist afdrukmateriaal is voor veel mensen de trigger.
Bieden jullie behandeling onder narcose of met een roesje?
Nee. Wij werken niet met lachgas of narcose; behandelingen gebeuren onder lokale verdoving. Wij zijn een gewone tandartspraktijk die rekening houdt met spanning, geen gespecialiseerde angstkliniek. Voor de meeste mensen is uitleg vooraf, rustig werken en een stopteken genoeg. Lukt een behandeling in de stoel echt niet, dan bespreken we samen welke andere weg er is in plaats van te blijven proberen.
Mijn kind ziet ertegenop. Wat kan ik doen?
Neem uw kind vanaf jonge leeftijd gewoon mee, ook als er niets aan de hand is: de eerste bezoeken zijn bedoeld om te wennen, met kijken en tellen. Vermijd geruststellende woorden als "het doet geen pijn", want dan introduceert u het woord pijn zelf. Zie ook onze pagina over tandheelkunde voor kinderen.
Wilt u eerst rustig kennismaken? Dat kan tijdens een intake van 20 tot 30 minuten. Nog geen patiënt bij ons? Schrijf u in en geef bij de opmerkingen aan dat u tegen de tandarts opziet, dan houden we daar meteen rekening mee.
Vertel ons uw verhaal.
Bel of mail ons en vertel waar u tegenop ziet. Dan bespreken we samen hoe we het voor u zo rustig mogelijk maken, in uw tempo.
Ik ben jaren niet bij de tandarts geweest. Wat nu?
Hoe langer het geleden is, hoe moeilijker de eerste stap voelt. Terwijl die stap bij ons niet meer inhoudt dan een gesprek en een keer kijken.
→Lokale verdoving: hoe lang duurt het, en waarom werkt het soms niet?
Verdoving maakt bijna elke behandeling pijnloos, maar roept ook vragen op. Hoe lang blijft het zitten, mag u eten, en wat betekent het als u toch iets voelt?
→Doet een wortelkanaalbehandeling pijn?
De reputatie van deze behandeling stamt uit een tijd met andere verdoving en andere instrumenten. In de praktijk is hij tegenwoordig vergelijkbaar met een grote vulling, alleen wat langer.
→Mijn kind moet naar de tandarts. Hoe pak ik dat aan?
Hoe een kind de tandarts ervaart, bepaalt voor een groot deel hoe het er als volwassene tegenaan kijkt. Die eerste keren gaan daarom bij ons niet over behandelen, maar over wennen.
→Waarom naar de tandarts als er niets aan de hand is?
Omdat pijn een laat signaal is. Bijna alles wat wij bij een controle vinden, gaf op dat moment nog geen enkele klacht, en juist daarom was het nog klein.
→Mijn tand is gevoelig na een vulling. Is dat erg?
Een tand die na een vulling een paar dagen reageert op koud of warm, is normaal. Er zijn een paar signalen waarbij het dat niet is, en die zijn goed te herkennen.