← Alle artikelen
— Diagnostiek

Wanneer is een 3D-scan nodig, en hoeveel straling is dat?

Een CBCT-scan laat uw kaak in drie dimensies zien. Dat is soms nodig, maar lang niet altijd. Hier leest u wanneer we hem inzetten en waarom niet vaker.

3 min lezen
Een driedimensionaal CBCT-beeld van de kaak op het scherm

Wat een CBCT anders doet

Een gewone tandfoto is plat. Alles wat achter elkaar ligt, wordt op één vlak geprojecteerd: wortels over zenuwbanen, bot over bijholtes. Vaak is dat genoeg, want voor een gaatje of een ontsteking aan een wortelpunt hoeft u niet in drie dimensies te kijken.

Een CBCT-scan maakt in seconden een driedimensionaal beeld. Daarop ziet u niet alleen dát er structuren zijn, maar ook waar ze precies liggen ten opzichte van elkaar, en hoeveel millimeter ertussen zit.

Wanneer dat verschil telt

Bij een implantaat. We willen vooraf weten hoeveel kaakbot er is, hoe stevig dat is, en waar de zenuwbaan en de bijholte lopen. Zonder die gegevens is de positie van het implantaat een inschatting, en dat is bij een ingreep in bot geen prettige uitgangspositie.

Bij een verstandskies. De wortels van een onderste verstandskies liggen soms tegen de zenuwbaan aan die door de kaak loopt. Op een gewone foto lijkt dat soms zo, maar u ziet niet of ze er echt tegenaan liggen of er een paar millimeter naast. Voor het verwijderen maakt dat alles uit.

Bij een complexe wortelkanaalbehandeling. Sommige kiezen hebben extra of vertakte kanalen die op een platte foto wegvallen achter de andere.

Bij onverklaarde pijn. Soms is er pijn zonder dat een gewone foto laat zien waar die vandaan komt. In drie dimensies wordt een ontsteking soms wel zichtbaar.

Waarom niet altijd

Elke röntgenopname is een afweging. Aan de ene kant staat wat het beeld oplevert voor uw behandeling, aan de andere kant de stralingsbelasting, hoe laag ook.

De dosis van een CBCT is laag, en we beperken het gescande gebied tot wat nodig is. Maar “laag” is niet “nul”, en dat betekent dat de scan iets moet toevoegen om verantwoord te zijn. Bij een halfjaarlijkse controle voegt hij niets toe, dus doen we hem niet.

Dat is ook meteen een vraag die u overal mag stellen: waarom is deze opname nodig, en wat gaan we ermee doen? Een goed antwoord daarop is belangrijker dan de apparatuur zelf.

In eigen huis

Wij hebben de scanner in de praktijk staan. Dat scheelt u een verwijzing naar een ziekenhuis of radiologisch centrum, en een extra afspraak op een ander adres.

Praktischer nog: we kunnen het beeld direct met u meebekijken. Een 3D-beeld is voor de meeste mensen lastig te lezen, dus we draaien het rond op het scherm en wijzen aan waar het om gaat. Dat maakt een behandelvoorstel een stuk begrijpelijker dan een uitleg zonder plaatje.

Wat een 3D-beeld laat zien
Een driedimensionaal CBCT-beeld waarop kaakbot, wortels en zenuwbaan zichtbaar zijn
Op een 3D-beeld is te zien hoeveel bot er is, hoe stevig het is, en waar de zenuwbaan en de bijholte precies lopen. Op een gewone foto liggen die structuren over elkaar heen en blijft het een inschatting.
Meer over de CBCT-scan in onze praktijk

Wat wij hierin doen

We maken een CBCT alleen op indicatie. Bij de planning van een implantaat, bij een verstandskies die dicht bij de zenuwbaan ligt, bij een complexe wortelkanaalbehandeling, of bij pijnklachten waarvan de oorzaak op een gewone foto niet duidelijk wordt.

We scannen niet meer dan het gebied dat nodig is. Gaat het om één kies, dan beperken we het beeld daartoe in plaats van de hele kaak in beeld te brengen.

De scanner staat in onze eigen praktijk. U hoeft er dus niet voor naar een ziekenhuis of een ander adres, en we kunnen het beeld direct met u meebekijken op het scherm.

We leggen uit wat we zien. Een 3D-beeld is voor de meeste mensen lastig te lezen, dus we wijzen aan waar het om gaat en wat het voor uw behandeling betekent.

Veelgestelde vragen

Hoeveel straling krijg ik bij een CBCT?

De stralingsdosis van een CBCT is laag, en we scannen nooit meer dan het gebied dat nodig is. Zo'n scan maken we bovendien alleen wanneer die echt iets toevoegt aan uw behandeling, nooit routinematig.

Waarom niet standaard een 3D-scan?

Omdat elke röntgenopname een afweging is tussen wat het oplevert en wat het kost aan stralingsbelasting. Voor de meeste controles en behandelingen levert een gewone foto voldoende informatie op, en dan is een 3D-scan niet te verantwoorden.

Wanneer is een 3D-scan wél zinvol?

Vooral wanneer millimeters tellen: bij de planning van een implantaat, bij een verstandskies die dicht bij de zenuwbaan ligt, bij een complexe wortelkanaalbehandeling, of bij pijnklachten waarvan de oorzaak op een gewone foto onduidelijk blijft.

Hoe lang duurt het?

De scan zelf duurt seconden. U zit of staat stil terwijl het apparaat één keer om uw hoofd draait. U merkt er verder niets van; er komt niets in uw mond en u voelt niets.

Kan ik de beelden meekrijgen?

Wordt u voor een deel van de behandeling naar een collega verwezen, dan sturen we de beelden mee zodat de scan niet nog een keer gemaakt hoeft te worden. Vraag er gerust naar.

Meer over deze behandeling

Meer over dit onderwerp

Een vraag over uw eigen situatie?

Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.