Bloedend tandvlees bij het poetsen: onschuldig of niet?
Roze in de wasbak wordt vaak weggewuifd als iets van te hard poetsen. Meestal is het dat niet: gezond tandvlees bloedt niet, ook niet bij stevig poetsen.
Het misverstand
“Ik poets zeker te hard.” Het is de meest gehoorde verklaring, en in de meeste gevallen klopt hij niet.
Gezond tandvlees bloedt niet. U kunt er stevig overheen poetsen zonder dat er iets gebeurt. Bloedt het wel, dan zit er ontsteking, en die ontsteking komt vrijwel altijd door plaque die te lang blijft zitten op de plek waar tand en tandvlees elkaar raken.
Te hard poetsen bestaat wel degelijk, maar dat geeft andere klachten: terugtrekkend tandvlees, gevoelige tandhalzen, slijtage aan de rand van het glazuur. Niet bloeden.
Waarom juist wél poetsen helpt
Hier zit de tweede valkuil. Veel mensen gaan een plek die bloedt voortaan vermijden, precies de omgekeerde reactie van wat nodig is.
Blijft de plaque zitten, dan blijft de ontsteking, en dus het bloeden. Poetst u die plek juist wel, zorgvuldig en met een zachte borstel, dan neemt het bloeden in ongeveer tien dagen doorgaans af. Dat is meteen de beste zelftest die er is.
Gingivitis en parodontitis
Dit onderscheid is het belangrijkste uit dit hele artikel.
Gingivitis is ontsteking van het tandvlees zelf. Vervelend, zichtbaar aan het bloeden, maar volledig omkeerbaar. Verdwijnt de plaque, dan herstelt het tandvlees.
Parodontitis is wat er kan gebeuren als gingivitis blijft bestaan. De ontsteking bereikt dan het bot waarin uw tanden vastzitten, en dat bot trekt zich terug. Er ontstaan diepere ruimtes tussen tand en tandvlees, pockets genoemd, die u thuis niet meer schoon krijgt.
Het verschil dat telt: verloren bot komt niet terug. We kunnen de ontsteking tot rust brengen en verder verlies afremmen, maar herstellen wat weg is lukt niet. Daarom is vroeg ingrijpen hier zoveel waard.
Hoe wij het beoordelen
We beginnen met meten. Bij een DPSI-screening gaan we met een klein meetinstrument langs het tandvlees om te bepalen hoe diep de ruimte tussen tand en tandvlees is. Dat doet nauwelijks pijn en levert het beeld op dat de rest van de aanpak bepaalt.
Blijkt het oppervlakkig, dan volstaat vaak een grondige reiniging met gerichte poetsinstructie. Zijn de pockets dieper, dan volgt een parodontale behandeling waarbij we ook onder de tandvleesrand reinigen, zo nodig met lokale verdoving.
En daarna komt de nazorg. Dat klinkt als een bijzin, maar het is het deel dat bepaalt of het resultaat blijft. Tandvleesbehandeling is een traject, geen eenmalige schoonmaak.
Wanneer u niet moet wachten
Bloedt het na twee weken consequent goed poetsen nog steeds, laat het dan bekijken. Dat geldt ook als u geen pijn heeft, want tandvleesontsteking doet in het begin meestal geen pijn.
Zijn er daarnaast andere signalen, zoals een aanhoudend nare smaak, tandvlees dat terugtrekt of tanden die iets losser lijken te staan, wacht dan niet die twee weken af.
Wat wij hierin doen
We beginnen met meten, niet met schoonmaken. Met een DPSI-screening brengen we in kaart hoe diep de ruimte tussen tand en tandvlees is. Dat bepaalt of het bij een reiniging kan blijven of dat er meer nodig is.
Bij oppervlakkige ontsteking volstaat vaak een grondige reiniging door onze mondhygiënist of preventie-assistent, samen met poetsinstructie die op uw situatie is toegesneden.
Zijn de pockets dieper, dan volgt een parodontale behandeling: reiniging tot onder de tandvleesrand, zo nodig onder lokale verdoving, in meerdere zittingen.
Daarna komt de nazorg, en dat is het deel dat het verschil maakt. Tandvleesbehandeling is geen eenmalige klus maar een traject; zonder onderhoud komt de ontsteking terug.
Veelgestelde vragen
Ik poets misschien gewoon te hard. Kan dat niet?
Te hard poetsen beschadigt vooral het tandvlees en het glazuur bij de rand, en geeft terugtrekkend tandvlees en gevoelige halzen. Bloeden hoort daar meestal niet bij. Gezond tandvlees kunt u stevig poetsen zonder dat het bloedt.
Moet ik juist zachter gaan poetsen als het bloedt?
Nee, meestal het tegenovergestelde. Het bloedt doordat er ontsteking zit, en die ontsteking blijft bestaan zolang de plaque er blijft. Poets die plek dus juist wel, zorgvuldig en met een zachte borstel. Na een dag of tien neemt het bloeden doorgaans af.
Wanneer moet ik een afspraak maken?
Als het na twee weken consequent goed poetsen en flossen nog steeds bloedt. Ook bij een aanhoudend nare smaak of geur, losse tanden of terugtrekkend tandvlees is beoordelen verstandig, ook zonder pijn.
Is bloedend tandvlees pijnlijk?
Vaak niet, en dat is precies het probleem. Tandvleesontsteking doet in het beginstadium meestal geen pijn, waardoor mensen er jaren mee doorlopen. Het bloeden is dan het enige signaal dat u krijgt.
Heb ik een verwijzing nodig voor de mondhygiënist?
Nee. De mondhygiënist is direct toegankelijk; u kunt zonder verwijzing van een tandarts een afspraak maken, ook als u elders onder behandeling bent.
Meer over deze behandeling
Meer over dit onderwerp
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.