← Alle artikelen
— Tandvlees

Mijn tandvlees is gemeten. Wat betekent die score?

De DPSI is een korte screening waarbij we met een dun instrumentje de ruimte tussen tand en tandvlees meten. Eén cijfer per gebiedje, en dat cijfer bepaalt wat er nodig is.

4 min lezen
Een behandelkamer van Mondzorgcentrum Oosterheem met doorkijk naar de gang

Waarom we meten

Bij een gezonde mond sluit het tandvlees strak om elke tand, met daartussen een ondiepe gleuf. In die gleuf verzamelt zich plak, en daar begint vrijwel elk tandvleesprobleem.

Blijft die plak zitten, dan raakt het tandvlees ontstoken. Het zwelt op, wordt roder en gaat bloeden bij aanraking. Dat heet gingivitis, en het is nog volledig omkeerbaar.

Houdt de ontsteking aan, dan verandert er iets wezenlijks. Het tandvlees laat los van de tand en de gleuf wordt dieper: er ontstaat een pocket. Daar komt u met een borstel niet meer bij, dus de bacteriën zitten er beschut, en van daaruit tasten ze langzaam het bot aan waarin uw tand vastzit.

Dat proces doet geen pijn. Daarom meten we, ook bij mensen die nergens last van hebben.

Hoe de meting gaat

We verdelen uw gebit in gebiedjes en gaan die langs met een dun, stomp instrumentje met streepjes erop: de pocketsonde.

Die glijdt voorzichtig in de gleuf tussen tand en tandvlees tot hij weerstand voelt. Aan de streepjes lezen we af hoe diep dat is. Tegelijk letten we op één ander ding: bloedt het.

U voelt vooral druk. Is het tandvlees ontstoken, dan kan het gevoelig zijn, en dan bloedt het ook. Dat bloeden komt niet doordat we te hard drukken; het is precies het signaal waar we naar zoeken.

Per gebiedje noteren we het hoogste cijfer dat we tegenkomen. Eén slechte plek bepaalt dus de score van dat gebiedje, en dat is bewust zo: het gaat om waar het risico zit, niet om het gemiddelde.

Wat de cijfers betekenen

Kort samengevat, van laag naar hoog:

0. Gezond. Geen bloeding, geen tandsteen, ondiepe gleuven.

1. Er is bloeding, maar de gleuf is nog niet verdiept. Dit is ontsteking in de omkeerbare fase: met betere dagelijkse reiniging is dit binnen enkele weken weg.

2. Er zit tandsteen onder de tandvleesrand, of er is een oneffen vullingrand waar plak zich ophoopt. Dit krijgt u zelf niet weg; hier is professionele reiniging voor nodig.

3. De pockets zijn verdiept. Er is beschutte ruimte ontstaan waar bacteriën zich ophopen, buiten het bereik van uw borstel.

4. Diepe pockets, met duidelijk verlies van kaakbot.

Bij een 3 of 4 volgt een uitgebreidere meting: dan brengen we rond elke tand afzonderlijk in kaart hoe diep het is, meestal met röntgenfoto’s erbij om het botniveau te beoordelen.

Wat er in úw geval nodig is, bespreken we altijd persoonlijk. Twee mensen met dezelfde score kunnen een verschillend advies krijgen, afhankelijk van leeftijd, roken, diabetes en hoe het tandvlees op eerdere behandeling reageerde.

Wat wel en niet terug te draaien is

Dit is het deel waarover we het liefst eerlijk zijn.

Wat terugkomt: gezond tandvlees. De ontsteking kan verdwijnen, de bloeding stopt, en pockets kunnen ondieper worden doordat het tandvlees weer strakker aanhecht.

Wat niet terugkomt: verdwenen kaakbot. Wij kunnen de afbraak stoppen, maar het bot dat weg is groeit niet aan.

Daarom weegt vroeg vinden hier zwaarder dan bij bijna alles wat we doen. Een 4 die we op tijd zien, is een 4 die niet erger wordt. Een 4 die we pas zien als er tanden los gaan staan, is een ander gesprek.

Het is meteen de reden dat we ernaar kijken vóór een implantaattraject: implantaten plaatsen in een mond met actieve tandvleesziekte is bouwen op een ondergrond die het niet houdt.

Waarom u daarna vaker komt

Na een parodontale behandeling zien we u meestal drie tot vier keer per jaar voor onderhoud, en dat blijft zo.

Dat is geen commerciële keuze maar hoe de aandoening werkt: de bacteriën komen terug. Het ritme houdt ze onder de drempel waarbij ze opnieuw schade doen. Wie na een geslaagde behandeling terugvalt op één keer per jaar, ziet de pockets in veel gevallen weer dieper worden.

En de helft van het werk gebeurt thuis. De reiniging bij ons geeft een schone start; wat u dagelijks tussen uw tanden doet, bepaalt hoe lang die start duurt.

Wat we meten
Dwarsdoorsnede van een tand: een pocketsonde meet de verdiepte ruimte tussen tand en tandvlees, met tandsteen onder de rand en verlies van kaakbot
De sonde glijdt in de ruimte tussen tand en tandvlees tot hij weerstand voelt. Bij een gezonde mond is die ruimte ondiep; hier is hij verdiept, zit er tandsteen onder de rand en heeft het kaakbot zich teruggetrokken.
Meer over de parodontale behandeling

Wat wij hierin doen

We meten het bij elke patiënt, ook zonder klachten. Tandvleesontsteking doet vrijwel geen pijn, dus zonder meten valt hij pas op als er al schade is.

We vertellen wat eruit komt en wat het betekent. Een cijfer zonder uitleg is een cijfer waar u niets mee kunt.

Bij een 1 of 2 gaat het om reiniging en vooral om instructie: welke plekken blijven bij u achter en met welk hulpmiddel komt u daar wél.

Bij een 3 of 4 volgt een uitgebreidere meting rond elke tand en een parodontale behandeling in meerdere zittingen, met daarna een vast onderhoudsritme.

Veelgestelde vragen

Wat is de DPSI precies?

De Dutch Periodontal Screening Index: een standaardmeting die elke Nederlandse tandarts hanteert. We verdelen uw gebit in gebiedjes en meten per gebiedje met een zacht instrumentje de diepte tussen tand en tandvlees. Het hoogste cijfer per gebiedje telt.

Doet die meting pijn?

Meestal niet; u voelt vooral druk. Is het tandvlees ontstoken, dan kan het gevoelig zijn en bloeden. Dat bloeden is trouwens geen teken dat we te hard drukken, maar juist het signaal waar we naar zoeken.

Wat betekenen de cijfers?

Grofweg: 0 is gezond, 1 betekent bloeding zonder verdieping, 2 betekent dat er tandsteen onder de tandvleesrand zit, en 3 en 4 duiden op verdiepte pockets, waarbij bij een 4 al duidelijk bot verloren is gegaan. Wat er per score nodig is, bespreken we altijd persoonlijk.

Kan een hoge score weer omlaag?

De ontsteking en de bloeding kunnen verdwijnen, en pockets kunnen ondieper worden doordat het tandvlees weer aanhecht. Wat niet terugkomt is verdwenen kaakbot. Daarom telt hoe vroeg we het vinden.

Waarom moet ik daarna zo vaak terugkomen?

Omdat de bacteriën terugkeren. Na een parodontale behandeling zien we u meestal drie tot vier keer per jaar voor onderhoud; dat is wat het resultaat vasthoudt. Zonder dat ritme komt de ontsteking in de meeste gevallen terug.

Ik heb nergens last van. Is meten dan nodig?

Juist dan. Parodontitis is de belangrijkste oorzaak van tandverlies bij volwassenen en verloopt bijna altijd pijnloos tot het ver gevorderd is. Het enige vroege signaal is bloeding, en dat wordt vaak uitgelegd als te hard poetsen.

Meer over deze behandeling

Meer over dit onderwerp

Een vraag over uw eigen situatie?

Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.