Gevoelige tandhalzen: waar komt dat vandaan?

Wat er onder uw glazuur zit

Uw tand bestaat uit lagen. Bovenop zit glazuur, hard en gevoelloos. Daaronder zit tandbeen, en dat is een heel ander materiaal: het bestaat uit duizenden microscopisch kleine kanaaltjes die allemaal naar de zenuw in het midden lopen.

Zolang het tandbeen bedekt is, merkt u daar niets van. Komt het bloot, dan hebben koud, warm, zoet en zuur een korte route naar de zenuw. Dat is de scheut die u voelt.

Bij de tandhals, waar tand en tandvlees elkaar raken, is het glazuur het dunst. Precies daar gaat het dus het eerst mis.

De twee hoofdoorzaken

Terugtrekkend tandvlees. Schuift het tandvlees omlaag, dan komt de tandhals bloot te liggen. Dat gebeurt door te hard poetsen, door tandvleesontsteking, of gewoon door de jaren. Bij de hoektanden zie je het het vaakst, omdat die het meest naar buiten staan.

Slijtage van het glazuur. Zuur uit frisdrank, vruchtensap, wijn en maagzuur lost glazuur langzaam op. Knarsen en klemmen slijten het mechanisch af. Beide leggen op den duur tandbeen bloot.

Vaak spelen ze samen. Wie stevig poetst met een harde borstel, en dat ook nog direct na het ontbijt met sinaasappelsap doet, combineert twee oorzaken tegelijk.

Wat u zelf kunt doen

Poets zachter, en anders. Een zachte borstel, weinig druk, kleine cirkelbewegingen. Horizontaal heen en weer schrobben is precies de beweging die tandvlees wegduwt.

Wacht na iets zuurs. Direct na sinaasappelsap of frisdrank is uw glazuur tijdelijk zachter. Poetsen op dat moment schuurt meer weg dan anders. Een half uur wachten scheelt echt.

Probeer tandpasta voor gevoelige tanden. Die sluit de kanaaltjes af of dempt het zenuwsignaal. Geef het twee tot vier weken de tijd, en spoel na het poetsen niet na; dan blijft de werkzame stof langer zitten.

Wanneer u het moet laten bekijken

Gevoelige tandhalzen zijn zelden een noodgeval, maar er zijn drie signalen waarbij u niet moet afwachten.

De pijn blijft naklinken. Een korte scheut die meteen wegtrekt hoort bij blootliggend tandbeen. Pijn die na de prikkel nog seconden of langer aanhoudt, wijst eerder op een ontstoken zenuw.

Het zit op één plek. Gevoeligheid door blootliggende halzen is meestal verspreid. Zit het steeds bij dezelfde tand, dan is een gaatje, een barstje of een lekkende vulling waarschijnlijker.

Het wordt erger in plaats van minder. Ook als u al zachter bent gaan poetsen.

Wat wij eraan kunnen doen

Dat hangt af van de oorzaak, en daarom kijken we eerst.

Bij blootliggende tandhalzen kunnen we het gebied afdekken: met een fluoridelaag die de kanaaltjes helpt sluiten, of met een dunne laag composiet over de gevoelige plek. In beide gevallen hoeft er niets van uw tand af.

Speelt tandvleesontsteking mee, dan behandelen we die eerst. Gevoeligheid door ontstoken tandvlees verdwijnt vaak vanzelf zodra de ontsteking tot rust is.

En knarst u, dan is een beugel voor de nacht vaak zinvoller dan een behandeling aan de tandhals zelf. Zolang die kracht erop blijft staan, komt de slijtage terug.