Kaakklachten en knappen bij het openen: wat is er aan de hand?
Een knappend kaakgewricht, pijn bij het openen of hoofdpijn die 's ochtends het ergst is. Vaak hangt het samen met klemmen en knarsen, maar niet altijd.
Waar de klachten vandaan komen
Uw kaakgewricht is een van de meest gebruikte gewrichten in uw lichaam. U beweegt het bij elke hap, elk woord en elke slik, en anders dan andere gewrichten zit het aan beide kanten vast, waardoor links en rechts elkaar beïnvloeden.
Klachten in dat gebied komen zelden van één ding. Meestal is het een combinatie van het gewricht zelf, de kauwspieren eromheen, en hoe uw tanden op elkaar sluiten.
Voor tandartsen is vooral dat laatste deel het aanknopingspunt.
Klemmen en knarsen
Bruxisme is de verzamelnaam voor klemmen en knarsen, en het gebeurt bij de meeste mensen onbewust, vaak ’s nachts.
De krachten die daarbij vrijkomen zijn aanzienlijk, veel groter dan bij normaal kauwen, en ze duren veel langer. Uw kauwspieren staan dan uren achtereen aangespannen.
Dat verklaart een paar typische klachten:
Hoofdpijn die ’s ochtends het ergst is en gedurende de dag afneemt. De kauwspieren lopen door tot in uw slapen.
Een stijve of vermoeide kaak bij het wakker worden.
Slijtvlakken op de tanden, vaak vlakker en glimmender dan normale slijtage.
Gevoelige tandhalzen, doordat het glazuur bij de rand het meeste te verduren krijgt.
Wanneer knappen wel telt
Een knappend geluid bij het openen komt bij veel mensen voor en is op zichzelf geen reden tot zorg. Het schijfje in het gewricht schuift dan even anders dan bedoeld, en dat maakt geluid.
Let wel op deze drie signalen:
Pijn bij het openen, kauwen of geeuwen.
Beperkte opening. Kunt u merkbaar minder ver open dan voorheen, of past uw vuist niet meer tussen uw tanden.
Vastlopen. De kaak die blijft haken of niet meer soepel dichtgaat.
Dan is beoordelen verstandig, ook zonder hevige pijn.
Wat wij doen, en waar het ophoudt
Hier zijn we het liefst duidelijk over het onderscheid.
Wat wij doen: we kijken naar de slijtage op uw tanden, naar hoe uw beet sluit, en of er plekken zijn waar de krachten ongelijk terechtkomen. Speelt bruxisme mee, dan maken we een knarsbeugel op maat, digitaal ontworpen na een scan en geprint in ons eigen lab.
Die beugel geneest het knarsen niet. De oorzaak, vaak spanning of een aangeleerde gewoonte, blijft. Wat hij wel doet, is de krachten opvangen zodat uw tanden niet verder slijten en uw gewricht en spieren worden ontlast.
Waar het ophoudt: liggen de klachten vooral in het gewricht zelf of in de spieren, dan is een orofaciaal fysiotherapeut de aangewezen persoon. Die kan gericht behandelen en oefeningen meegeven, wat bij spierklachten vaak meer oplevert dan wat wij vanuit de tandheelkunde kunnen bieden.
We zeggen dat liever meteen dan dat we het maandenlang zelf blijven proberen.
Wat u zelf kunt doen
Let overdag eens op waar uw tanden staan. In rust horen ze elkaar niet te raken; uw lippen sluiten, uw tanden staan iets uit elkaar. Betrapt u zichzelf erop dat u klemt, dan is dat bewustzijn al de helft van het werk.
Verder helpt het om harde en taaie dingen te vermijden tijdens een pijnlijke periode, en om warmte op de kaakspieren te leggen. Wordt het niet minder, laat het dan bekijken.
Wat wij hierin doen
We kijken eerst naar de slijtage op uw tanden. Die vertelt vaak meer over klemmen en knarsen dan uw eigen waarneming, want het gebeurt meestal in uw slaap.
We beoordelen hoe uw beet sluit en of er punten zijn waar de krachten ongelijk verdeeld worden. Soms is een kleine correctie daaraan al voldoende.
Speelt bruxisme mee, dan maken we een knarsbeugel op maat. Die neemt de oorzaak niet weg, maar vangt de krachten op en ontlast zo het gewricht en de spieren.
Zijn de klachten vooral gewrichts- of spiergebonden, dan is een verwijzing naar een orofaciaal fysiotherapeut zinvol. Dat is hun vakgebied, en we zeggen dat liever eerlijk dan dat we het zelf blijven proberen.
Veelgestelde vragen
Mijn kaak knapt bij het openen. Is dat erg?
Op zichzelf niet. Een knappend geluid zonder pijn komt bij veel mensen voor en hoeft niet behandeld te worden. Komt er pijn bij, kunt u minder ver open, of loopt de kaak soms vast, dan is beoordeling wel verstandig.
Kan een knarsbeugel mijn kaakklachten verhelpen?
Vaak wel. Door de krachten van het klemmen op te vangen, ontlast de beugel uw kaakgewricht en spieren, wat hoofd- en kaakpijn kan verminderen. Hij neemt de oorzaak van het knarsen zelf, vaak stress of een gewoonte, niet weg.
Hoe weet ik of ik knars?
Veel mensen weten het niet, omdat het in hun slaap gebeurt. Signalen zijn slijtvlakken op de tanden, gevoelige tandhalzen, een stijve kaak bij het wakker worden, of een partner die het hoort.
Waarom heb ik 's ochtends hoofdpijn?
Bij nachtelijk klemmen staan de kauwspieren urenlang aan. Die spieren lopen door tot in uw slapen, en dat geeft een drukkende hoofdpijn die bij het wakker worden het hevigst is en in de loop van de dag afneemt.
Behandelen jullie kaakgewrichtsklachten?
Wij behandelen het deel dat met uw gebit en beet te maken heeft, waaronder een knarsbeugel op maat. Liggen de klachten vooral in het gewricht of de spieren, dan verwijzen we naar een orofaciaal fysiotherapeut, die daarin gespecialiseerd is.
Meer over deze behandeling
Meer over dit onderwerp
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.