Mijn onderprothese blijft niet zitten. Wat kan ik doen?
Dat ligt zelden aan u en meestal aan de onderkaak zelf: die biedt van nature veel minder houvast dan de bovenkaak. Er zijn een paar manieren om dat op te lossen.
Het ligt aan de kaak, niet aan u
Mensen met een losse onderprothese vertellen vaak dat ze het gevoel hebben iets verkeerd te doen. Verkeerd inzetten, te weinig geduld, verkeerd kauwen.
Dat is bijna nooit de verklaring. Het verschil zit in de anatomie.
Een bovenprothese rust op het verhemelte: een groot, vlak vlak waar een dun laagje speeksel tussen komt. Daardoor ontstaat zuiging, ongeveer zoals twee natte glasplaten die u nauwelijks uit elkaar krijgt. Dat is wat een bovenprothese op zijn plaats houdt.
Een onderprothese heeft dat niet. Daar is alleen een smalle, hoefijzervormige rand, en midden in dat hoefijzer ligt uw tong. Die beweegt bij elk woord en elke slik, en de wangspieren duwen van buiten mee. Er is domweg minder om houvast aan te ontlenen.
Daar komt bij dat het kaakbot zich terugtrekt op plekken waar geen tandwortels meer staan. Dat proces gaat door, jaar na jaar, en de onderkaak verliest daarbij verhoudingsgewijs meer hoogte dan de bovenkaak. De smalle rand wordt dus met de tijd nog vlakker.
Stap één: kijken of de pasvorm nog klopt
Voordat we het over implantaten hebben, kijken we naar wat er is.
Een prothese houdt zijn vorm; uw kaak niet. Is de kaak sinds het maken geslonken, dan is er ruimte ontstaan tussen prothese en tandvlees, en die ruimte is precies waar de beweging vandaan komt.
Opvullen, ook wel rebasen, brengt de pasvorm terug. Dat is een kleine ingreep met een direct merkbaar resultaat, en voor veel mensen is dat voldoende.
Het is dus altijd de eerste vraag: is dit een pasvormprobleem of een vormprobleem van de kaak zelf?
Waarom kleefpasta geen oplossing is
Kleefpasta doet wat het belooft, maar het lost het verkeerde probleem op.
Het vult de ruimte die er niet hoort te zijn, waardoor de prothese blijft zitten terwijl de pasvorm niet meer klopt. Ondertussen belast een schuivende prothese het kaakbot ongelijkmatig, en juist die ongelijke druk versnelt het slinken.
Als noodgreep voor een bruiloft of een etentje is er niets op tegen. Als vaste routine is het een signaal dat er iets anders nodig is.
Stap twee: het klikgebit
Blijft de prothese ook na opvullen schuiven, dan is er een oplossing die aan de oorzaak werkt in plaats van aan het symptoom.
Bij een klikgebit worden twee implantaten in de onderkaak geplaatst. Daarop komen drukknoppen, of soms een balk tussen beide implantaten. Uw prothese klikt daarop vast.
Twee dingen zijn daarbij belangrijk om te weten.
Hij blijft uitneembaar. Dit is geen vaste constructie die u niet meer los krijgt. U neemt hem er ’s avonds gewoon uit om te reinigen, en dat adviseren wij ook: zo krijgt het tandvlees rust en houdt u de drukknoppen goed schoon.
In de onderkaak zijn twee implantaten genoeg. De onderkaak heeft een hogere botdichtheid dan de bovenkaak, en dat werkt in uw voordeel. Voor de bovenkaak zijn er vier nodig, omdat het bot daar zachter is en de sinus ruimte inneemt.
Het traject
Bij de intake beoordelen we uw kaak, het botvolume en uw wensen, meestal met een 3D-scan erbij.
De implantaten worden onder lokale verdoving geplaatst; die ingreep duurt vijfenveertig tot negentig minuten. De eerste dagen daarna laat u uw prothese bij voorkeur uit, zodat de wond rustig kan genezen. Daarna passen we uw bestaande prothese aan, zodat u die tijdens de inheelperiode gewoon draagt.
Het titanium moet minimaal drie maanden vastgroeien in het bot. In die tijd controleren we hoe alles geneest. Daarna komen de drukknoppen en wordt de prothese passend gemaakt.
U loopt dus niet maandenlang zonder tanden. Dat is voor veel mensen de vraag die het zwaarst weegt, en het antwoord is geruststellend.
Wat er daarna nog nodig blijft
Eerlijk over het onderhoud: de implantaten zelf gaan bij goed onderhoud tientallen jaren mee, maar de nylon inzetstukjes in de drukknoppen slijten. Die vervangen we periodiek in de praktijk; dat is een korte afspraak.
De prothese zelf stellen we bij of vernieuwen we wanneer dat nodig is. Ook een klikgebit is dus geen constructie waar u nooit meer naar omkijkt, maar het verschil met een prothese die bij elke hap verschuift, is voor de meeste mensen aanzienlijk.
Wat wij hierin doen
We kijken eerst of het aan de pasvorm ligt. Is de kaak geslonken, dan kan de prothese vaak opnieuw passend worden gemaakt; dat is de kleinste ingreep met het snelste resultaat.
We bespreken eerlijk wanneer opvullen ophoudt te helpen. Bij een sterk geslonken onderkaak is er soms simpelweg te weinig vorm over om houvast aan te ontlenen.
Overweegt u een klikgebit, dan beoordelen we uw kaak en het botvolume, meestal met een 3D-scan. In de onderkaak volstaan doorgaans twee implantaten.
Wij verzorgen de aanvraag bij uw verzekeraar en u ontvangt vooraf een schriftelijke begroting, zodat u weet waar u aan toe bent voordat er iets gebeurt.
Veelgestelde vragen
Waarom zit mijn onderprothese losser dan mijn bovenprothese?
Door de vorm van de kaak. Een bovenprothese kan zich vastzuigen aan het verhemelte, dat een groot en vlak steunvlak biedt. De onderkaak heeft alleen een smalle rand, en de tong en wangspieren duwen er voortdurend tegenaan.
Kan mijn huidige prothese aangepast worden?
Vaak wel. Is de kaak geslonken en daardoor de pasvorm verlopen, dan kan de prothese opnieuw passend worden gemaakt (rebasen). Dat is de eerste stap voordat we naar iets ingrijpenders kijken.
Is kleefpasta een oplossing?
Als tijdelijke hulp kan het, maar als vaste oplossing verdient het geen aanbeveling. Het maskeert dat de pasvorm niet meer klopt, en een prothese die schuift blijft ondertussen het kaakbot ongelijkmatig belasten.
Hoeveel implantaten zijn er nodig voor een klikgebit?
In de onderkaak doorgaans twee. Die kaak heeft een hogere botdichtheid, waardoor twee implantaten volstaan voor een stabiel klikgebit. Voor de bovenkaak zijn er vier nodig, omdat de botdichtheid daar lager is.
Loop ik tijdens het traject zonder tanden?
Grotendeels niet. De eerste dagen na de ingreep laat u de prothese bij voorkeur uit zodat de wond rustig geneest. Daarna passen we uw bestaande prothese aan, zodat u die tijdens de inheelmaanden gewoon kunt dragen.
Wordt een klikgebit vergoed?
Voor de onderkaak bestaat vaak een vergoeding vanuit de basisverzekering met een wettelijke eigen bijdrage; voor de bovenkaak gelden andere voorwaarden. Uw verzekeraar beoordeelt de aanvraag vooraf. Wij verzorgen die aanvraag en u ontvangt een schriftelijke begroting.
Meer over deze behandeling
Meer over dit onderwerp
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.