Roken en uw mond: wat wij in de stoel zien
Roken maakt tandvleesziekte waarschijnlijker en verbergt hem tegelijk, doordat de bloeding uitblijft. Daardoor ziet uw tandvlees er gezonder uit dan het is.
De omkering die dit onderwerp lastig maakt
Bij de meeste mensen is bloedend tandvlees het eerste teken van ontsteking. Het is een vervelend maar nuttig signaal: uw lichaam laat zien waar iets mis is.
Bij rokers werkt dat signaal averechts.
Nicotine vernauwt de kleine bloedvaten in het tandvlees. Er komt minder bloed, dus het bloedt minder snel, ook wanneer er wel degelijk ontsteking zit. Het tandvlees ziet er bovendien vaak wat bleker en steviger uit dan bij iemand met ontstoken tandvlees die niet rookt.
Dat betekent: het ziet er gezonder uit dan het is. Het waarschuwingslampje is uit, terwijl de motor wel doorloopt.
Wat er ondertussen gebeurt
De ontsteking gaat gewoon door, en die tast het bot aan waarin uw tanden vastzitten.
Roken versterkt dat proces op meerdere manieren tegelijk. De verminderde doorbloeding betekent dat er minder afweercellen ter plaatse komen. Het genezend vermogen van het weefsel neemt af. En de samenstelling van de bacteriën in de pockets verschuift richting soorten die meer schade doen.
Het gevolg is dat parodontitis bij rokers vaker voorkomt, sneller verloopt, en minder goed reageert op behandeling.
En het punt dat we het zwaarst laten wegen: verloren kaakbot komt niet terug. We kunnen de afbraak stoppen. Wat al weg is, herstelt niet.
Waar wij dan naar kijken
Omdat we bij u minder aan de bloeding hebben, verschuift ons oordeel naar wat wél te meten is.
De pocketdiepte. Hoe diep is de ruimte tussen tand en tandvlees geworden.
Het botniveau op de röntgenfoto. Daar is verlies direct zichtbaar, ongeacht hoe het tandvlees eruitziet.
Terugtrekking. Tanden die langer lijken te worden, blootliggende tandhalzen.
Dat is meteen de reden dat we bij rokers vaak vaker willen meten. Het waarschuwingssignaal waar we normaal op afgaan, ontbreekt bij u.
Implantaten: hier is het het meest concreet
Van alle onderwerpen op deze site is dit waar roken het duidelijkst iets kost.
Een implantaat moet vastgroeien in het bot, en dat vraagt goede doorbloeding en goede genezing. Precies de twee dingen die roken vermindert. Daarna blijft het risico bestaan: het weefsel rond een implantaat kan ontsteken (peri-implantitis), en die aandoening verloopt pijnloos terwijl er bot verdwijnt.
Roken verhoogt zowel de kans op die ontsteking als de kans dat het implantaat uiteindelijk verloren gaat.
Daarom bespreken we het vóór de behandeling. Niet om iemand af te wijzen, maar omdat u dat moet weten voordat u aan een traject van maanden en een aanzienlijke investering begint. Bij intensief roken is het een gesprek over of dit het juiste moment is.
Wat stoppen oplevert, ook laat
Het meest gestelde tegenargument is dat de schade er toch al is. Dat klopt gedeeltelijk, en het is geen goede reden om door te gaan.
Wat níet terugkomt: verdwenen kaakbot, en tandvlees dat zich blijvend heeft teruggetrokken.
Wat wél verbetert, en vaak sneller dan mensen verwachten:
- De doorbloeding van het tandvlees herstelt zich in de weken na het stoppen. Veel mensen schrikken daarvan, omdat hun tandvlees ineens gaat bloeden; dat is geen verslechtering maar het signaal dat terugkomt.
- Een parodontale behandeling slaat meetbaar beter aan.
- De genezing na een extractie of een implantaatplaatsing verloopt vlotter.
- Het risico op mondkanker daalt, geleidelijk, jarenlang na de laatste sigaret.
- Aanslag en verkleuring nemen af, en de adem verbetert.
Wilt u stoppen, dan is uw huisarts of een stoppen-met-rokencoach de aangewezen plek; daar zit de begeleiding en vaak ook vergoeding vanuit de basisverzekering. Wij zijn daar niet voor opgeleid, en dat zeggen we liever dan dat we amateuradvies geven.
Wat u van ons niet krijgt
Een preek. U weet dat roken ongezond is; dat hoeft niet van ons te komen, en het helpt niemand.
Wat u wél van ons mag verwachten, is dat we vertellen wat we in uw mond zien, wat het betekent en wat de opties zijn. Als dat betekent dat we u vaker willen zien of dat we een implantaattraject eerlijk minder voorspelbaar noemen, dan is dat informatie, geen oordeel.
Twee dingen om zelf op te letten
Tanden die van plaats veranderen of losser gaan staan. Bij rokers is dit soms het eerste dat opvalt, juist omdat de bloeding als vroeg signaal ontbreekt.
Een plekje dat niet geneest. Elke witte of rode plek of zweertje in de mond dat na twee weken nog niet weg is, hoort bekeken te worden. Dat geldt voor iedereen, maar bij rokers is de drempel om te komen lager dan de moeite van het wachten waard is.
Wat wij hierin doen
We kijken bij rokers scherper naar de pocketdiepte dan naar de bloedingsneiging. Op dat tweede kunnen we bij u minder afgaan, en dat zeggen we er eerlijk bij.
We plannen het onderhoud vaker in wanneer dat nodig is. Niet als verkooppraatje maar omdat het risicoprofiel anders is.
We bespreken roken vóór een implantaattraject, niet erna. Het is een van de factoren die de uitkomst het sterkst beïnvloeden, en u heeft recht op dat cijfer voordat u besluit.
We gaan niet moraliseren. U weet zelf dat roken ongezond is; wat u van ons mag verwachten is wat we in uw mond zien en wat dat betekent.
Veelgestelde vragen
Mijn tandvlees bloedt juist niet. Is dat dan niet goed?
Bij een roker helaas niet per se. Nicotine vernauwt de kleine bloedvaten in het tandvlees, waardoor het minder snel bloedt, ook als er wel degelijk ontsteking is. Het vroegste waarschuwingssignaal valt daardoor weg.
Wat ziet u dan wél?
De diepte van de pockets, het botniveau op de röntgenfoto, en de mate van tandvleesterugtrekking. Bij rokers laten we het oordeel zwaarder op die metingen rusten dan op hoe het tandvlees eruitziet.
Kan ik nog implantaten krijgen als ik rook?
Dat hangt af van uw situatie en van hoeveel u rookt. Roken vermindert de doorbloeding en de genezing en verhoogt de kans op peri-implantitis en op verlies van het implantaat. Bij intensief roken bespreken we dat eerlijk vóór we beginnen.
Helpt stoppen nog als ik al jaren rook?
Ja. De doorbloeding van het tandvlees herstelt zich in de weken na het stoppen, en de reactie op een parodontale behandeling wordt meetbaar beter. Wat al aan bot verloren is gegaan komt niet terug, maar de afbraak stopt sneller.
En vapen of snus?
Damp bevat geen teer, maar wel nicotine, en dat is precies de stof die de bloedvaten vernauwt. Zuigtabak zoals snus geeft daarnaast langdurig contact op één plek in de mond, met terugtrekkend tandvlees en witte plekken op het slijmvlies als gevolg.
Waar moet ik zelf op letten?
Tandvlees dat terugtrekt zodat tanden langer lijken, aanhoudend minder frisse adem, tanden die van plaats veranderen of losser gaan staan, en elk plekje in de mond dat na twee weken niet is genezen. Dat laatste is altijd een reden om langs te komen.
Meer over deze behandeling
Meer over dit onderwerp
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.