Slechte adem: waar komt het vandaan?
In de meeste gevallen ontstaat het in de mond zelf, en niet in de maag. Dat is goed nieuws, want het betekent dat er meestal iets aan te doen is.
Waar het meestal vandaan komt
Het hardnekkigste misverstand rond slechte adem is dat het uit de maag komt. Dat gebeurt, maar zelden. In verreweg de meeste gevallen ontstaat de geur enkele centimeters van waar u hem ruikt: in de mond zelf.
De oorzaak is bacteriële afbraak. Bacteriën in uw mond zetten eiwitresten om, en daarbij komen zwavelverbindingen vrij. Die verbindingen ruikt u.
Dat verklaart ook waarom het probleem zich zo goed laat aanpakken: wie de plek wegneemt waar die bacteriën ongestoord hun gang gaan, neemt de geur mee.
De drie plekken die ertoe doen
De tong. Onderschat, en vaak de grootste bron. Het achterste deel van de tongrug heeft een ruw oppervlak waar zich een laagje ophoopt van bacteriën, eiwitresten en dode cellen. Dat laagje poetst u niet weg met tandpasta op uw tanden.
Tussen de tanden. Een tandenborstel raakt de vlakken tussen uw kiezen niet. Blijft daar plak zitten, dan is dat een broedplaats waar geen borstel komt en waar u zelf niets van ziet.
Onder de tandvleesrand. Hier wordt het serieuzer. Zit er tandsteen onder de rand, dan ontstaat daar een ontsteking en een verdiepte ruimte tussen tand en tandvlees. Dat is precies de omgeving waarin de bacteriën gedijen die de sterkste geur geven.
Het verband met uw tandvlees
Als uw tandvlees bloedt bij het poetsen én uw adem is aanhoudend minder fris, dan zijn dat waarschijnlijk niet twee losse problemen.
Een aanhoudend minder frisse adem, een nare smaak en bloedend tandvlees staan alle drie in hetzelfde rijtje signalen van tandvleesontsteking. Ze hebben dezelfde bron.
Dat maakt de oplossing ook duidelijker: de adem verbetert mee zodra de ontsteking tot rust komt. Wie in die situatie alleen mondwater gebruikt, bestrijdt de geur en laat de ontsteking staan, en die tast op termijn het bot rond de tanden aan.
Wat wél werkt
In volgorde van opbrengst.
Reinig dagelijks tussen uw tanden. Ragers of floss, elke dag. Voor de meeste mensen is dit de grootste winst, en tegelijk de stap die het vaakst overgeslagen wordt.
Neem uw tong mee. Met een tongreiniger of de achterkant van uw borstel, van achter naar voren. De eerste keren wekt dat een kokhalsneiging op; die went als u niet te ver naar achteren begint.
Laat tandsteen periodiek verwijderen. Wat onder de tandvleesrand zit, krijgt u zelf niet weg, hoe goed u ook poetst.
Drink voldoende water. Een droge mond ruikt sterker, omdat speeksel juist spoelt en neutraliseert. Dat verklaart ook de ochtendadem: ’s nachts maakt u minder speeksel aan.
Stop met roken, als dat speelt. Roken geeft niet alleen zelf geur, het verzwakt ook het tandvlees en maskeert bloeding, waardoor onderliggende schade lang onopgemerkt blijft.
Wat maar tijdelijk helpt
Mondwater, kauwgom en pepermunt dekken af. Ze maskeren de geur voor een halfuur tot een uur en laten de bron ongemoeid.
Dat is niet erg als noodgreep voor een vergadering. Het wordt wel een probleem als het de vaste oplossing wordt, want dan blijft de oorzaak jarenlang doorlopen zonder dat iemand ernaar kijkt.
Als de mond gezond is en het blijft
Dan houdt het bij ons op, en dat zeggen we ook.
Is uw tandvlees gezond, zijn er geen gaatjes, geen open randen aan oude vullingen en wordt een eventuele prothese goed gereinigd, dan valt er in de mond weinig meer te winnen. Oorzaken buiten de mond, zoals bij de neus- of keelholte, de maag of bepaalde medicatie, zijn zeldzamer maar bestaan wel degelijk.
Ga in dat geval langs uw huisarts. Dat is zinvoller dan bij ons blijven zoeken op een plek waar het niet zit.
Wat wij hierin doen
We kijken eerst waar het vandaan komt. Tandvleesontsteking, een gaatje, een oude vulling met een open rand of een prothese die niet goed gereinigd wordt vragen elk om iets anders.
We meten uw tandvlees met de DPSI-score. Zit er ontsteking onder de tandvleesrand, dan is die de waarschijnlijkste bron en behandelen we die gericht.
We nemen bij de reiniging de tijd voor instructie: welke rager past tussen welke kiezen, hoe u de tong meeneemt en welke plekken bij u extra aandacht vragen.
Blijft het na een gezonde mond bestaan, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk niet in de mond. Dan verwijzen we u naar uw huisarts in plaats van door te blijven behandelen.
Veelgestelde vragen
Komt slechte adem uit de maag?
Meestal niet. In het overgrote deel van de gevallen ontstaat het in de mond zelf, door bacteriën op de tong en tussen de tanden. Een maagoorzaak komt voor, maar veel minder vaak dan gedacht.
Waarom ruik ik het zelf niet?
Uw reukzin went aan uw eigen geur, waardoor u die niet meer opmerkt. Daarom hoort u het vaak van iemand anders, of merkt u het zelf alleen 's ochtends. Dat maakt het geen inbeelding.
Helpt mondwater?
Tijdelijk, en het dekt vooral af. De bacteriën zitten in de plak tussen uw tanden en op uw tong; wie die niet weghaalt, ruikt na een uur weer hetzelfde. Mondwater kan een aanvulling zijn, geen vervanging.
Kan mijn tandvlees de oorzaak zijn?
Ja, en dat is een van de meest voorkomende oorzaken. Een aanhoudend minder frisse adem staat samen met bloedend tandvlees en een nare smaak in het rijtje signalen van tandvleesontsteking.
Wat kan ik zelf doen?
Reinig dagelijks tussen uw tanden met ragers of floss, poets uw tong mee met een tongreiniger, drink voldoende water en laat tandsteen periodiek verwijderen. Rookt u, dan is stoppen op dit punt het effectiefst.
En als het dan nog niet weg is?
Is uw mond gezond en houdt de klacht aan, dan is verder zoeken in de mond niet zinvol. Ga dan langs uw huisarts; oorzaken buiten de mond zijn zeldzamer, maar ze bestaan.
Meer over deze behandeling
Meer over dit onderwerp
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.