Een mondbeschermer voor het sporten: welke en waarom

Waarom dit meer uitmaakt dan het lijkt

Een voortand die afbreekt of uitgeslagen wordt, is geen incident dat overwaait. Bij een kind van tien betekent het een reeks behandelingen die decennia doorloopt: eerst herstel, later vaak een kroon, en soms uiteindelijk een implantaat dat pas geplaatst kan worden als de kaak volgroeid is.

Dat is het scenario waar een mondbeschermer van vijftig gram tussen staat.

Wat een goede beschermer doet, is de kracht van een klap spreiden. In plaats van dat alle energie op één voortand terechtkomt, wordt hij verdeeld over het hele materiaal en over meerdere tanden tegelijk. Daarnaast houdt hij de lip weg van de tandranden, waardoor die niet openscheurt, en dempt hij de klap tussen boven- en onderkaak.

Bij welke sporten

Overal waar iets hards in de buurt van een gezicht komt. Hockey en veldsporten met een stick staan bovenaan, en op de meeste clubs is het daar al verplicht. Verder voetbal (een elleboog in een luchtduel), basketbal, handbal, rugby, alle vechtsporten, en dingen als skaten en mountainbiken waar een val voorover de klassieke oorzaak is.

De leeftijd waarop het het meest telt, is grofweg tussen acht en veertien. Dat is precies de periode waarin de blijvende voortanden er net staan, de wortels soms nog niet volgroeid zijn, en er fanatiek gesport wordt.

Kant-en-klaar of op maat

Eerst het eerlijke deel: een goedkope beschermer die gedragen wordt, is beter dan een dure die in de tas blijft. Als de keuze staat tussen iets uit de sportwinkel of niets, kies dan iets.

Maar het verschil is er wel, en het zit niet alleen in comfort.

De eenvoudigste modellen zitten los in de mond. Om ze op hun plek te houden moet u de kaken op elkaar klemmen, en dat betekent dat u niet goed kunt praten en minder makkelijk ademt. Het gevolg is voorspelbaar: hij gaat eruit tijdens de wedstrijd, of hij wordt na twee trainingen niet meer meegenomen.

De variant die u thuis in heet water week maakt en zelf aanbijt, zit al beter, maar de dikte wordt daarbij ongelijk. Precies op de plek waar u het meeste bescherming nodig heeft, de voorkant, wordt het materiaal het dunst als er te hard op gebeten wordt.

Een exemplaar op maat volgt de vorm van de tanden zoals ze werkelijk staan. Hij klemt vanzelf, u kunt praten, en de dikte zit waar hij hoort.

Hoe wij hem maken

We scannen het gebit digitaal, dus zonder hap afdrukmateriaal. Dat scheelt vooral bij kinderen die snel kokhalzen, en het levert een nauwkeuriger model.

Van die scan maken we de beschermer in ons eigen lab, in hetzelfde pand. Daardoor kunnen we de dikte afstemmen op de sport en op de leeftijd, en gaat er geen tijd verloren aan verzending.

Wanneer hij vervangen moet worden

Bij volwassenen gaat een goede beschermer enkele jaren mee, zolang het materiaal niet gescheurd of doorgebeten is.

Bij kinderen ligt dat anders, en dat wordt vaak onderschat. Tijdens de wisseling verandert de mond voortdurend: er vallen melktanden uit, er breken blijvende tanden door, en de kaak groeit. Een beschermer die vorig seizoen strak zat, sluit dit seizoen niet meer aan.

Reken op één tot twee seizoenen, en laat hem bij de controle even meenemen. Wij zien in tien seconden of hij nog aansluit.

Twee signalen om zelf op te letten: hij valt makkelijk uit de mond, of uw kind zegt dat hij ergens drukt. Beide betekenen dat hij niet meer past.

Onderhoud

• Spoel na elk gebruik met koud water
• Bewaar hem in het doosje met luchtgaatjes, niet in een afgesloten zakje in de sporttas
• Nooit heet water, nooit de vaatwasser, en niet in de auto in de zon; het materiaal vervormt en dan is de pasvorm weg
• Neem hem mee naar de controle

Niet te verwarren met een knarsbeugel

Wij maken beide, maar ze doen iets anders. Een knarsbeugel is dunner en is bedoeld om de langdurige kauwkrachten van nachtelijk klemmen op te vangen. Een sportbeschermer is dikker en moet één harde klap van buitenaf opvangen.

Ze zijn niet uitwisselbaar: een knarsbeugel biedt te weinig bescherming bij sport, en een sportbeschermer is te dik en te onnauwkeurig om een hele nacht in te houden.