← Alle artikelen
— Breuk

Mijn tand is gebarsten. Kan hij nog gered worden?

Bij een barst hangt alles af van waar hij loopt. Blijft hij boven het tandvlees, dan is herstel vaak mogelijk. Loopt hij door de wortel, dan is de tand niet meer te behouden.

3 min lezen
Een behandelkamer van Mondzorgcentrum Oosterheem

Niet elke barst is hetzelfde

“Mijn tand is gebarsten” kan van alles betekenen, van een haarscheurtje in het glazuur tot een tand die in tweeën ligt. Voor de vraag of hij te redden is, telt vooral één ding: hoe diep de breuk loopt.

Blijft de barst beperkt tot het glazuur, dan is er vaak weinig aan de hand. Loopt hij tot in het tandbeen, dan wordt de tand gevoelig en is herstel nodig. Bereikt de breuk de zenuw, dan komt daar meestal een wortelkanaalbehandeling bij. En loopt hij verder, tot in de wortel, dan houdt het op.

Het verschil dat alles bepaalt

Een verticale wortelfractuur is een scheur die in de lengterichting door de wortel loopt. Die wortel zit vast in het kaakbot, en juist daarom is er geen herstel mogelijk: de spleet is niet blijvend te sluiten en vormt een route waarlangs bacteriën het omliggende bot bereiken.

Zo’n tand kan er van bovenaf nog verrassend gaaf uitzien. Pas als hij eruit is, is de breuk in volle lengte te zien. In de casus hierboven is dat goed zichtbaar.

Dat is de reden waarom we bij twijfel dieper kijken in plaats van afwachten. Een tand die maanden onbehandeld een fractuur houdt, kost bot. En bot is precies wat u later nodig heeft voor een implantaat.

Waarom een gewone foto soms niet genoeg is

Een breuk in de lengte staat vaak in dezelfde richting als de röntgenstraal. Daardoor is hij op een gewone tandfoto lastig of niet te zien, zeker in een vroeg stadium.

Met een CBCT-scan kijken we in drie dimensies. Daarop is te beoordelen hoe de wortels lopen, of er al botverlies rond de breuk zit, en waar de zenuwbaan ligt als er getrokken moet worden. Wij hebben die apparatuur in eigen huis, dus daar hoeft u niet voor naar een ander adres.

We zetten hem overigens niet standaard in. Voor de meeste controles en behandelingen is een gewone foto voldoende; de CBCT gebruiken we wanneer millimeters het verschil maken.

Als de tand er toch uit moet

Is de tand niet te behouden, dan is de vervolgvraag meteen wat ervoor in de plaats komt. Dat is geen aparte kwestie voor later: het moment van trekken bepaalt mede welke opties open blijven.

Zijn het bot en het tandvlees eromheen gezond en is er geen actieve ontsteking, dan kunnen we de tand verwijderen en in dezelfde afspraak het implantaat plaatsen. Dat scheelt een ingreep en een aparte genezingsperiode. Kan dat niet, dan groeit de plek eerst een paar maanden dicht en plaatsen we het implantaat daarna.

Wat er in uw situatie mogelijk is, beoordelen we op de 3D-scan. U hoort vooraf welke route we voorstellen en waarom, met een schriftelijke begroting erbij.

Een casus uit onze praktijk
Een getrokken kies met een verticale wortelfractuur: de wortel is over de lengte gespleten
Een verticale wortelfractuur: de wortel is in de lengte gescheurd. Zo'n tand is niet meer te redden en moet worden getrokken. Is het bot eromheen gezond, dan kan er in dezelfde afspraak een implantaat komen.

Wat wij hierin doen

We beginnen met bepalen waar de barst loopt. Dat is van buitenaf niet altijd te zien: een verticale wortelfractuur kan zich verstoppen onder het tandvlees, terwijl de tand er aan de bovenkant nog redelijk uitziet.

Een gewone röntgenfoto laat een breuk in de lengte lang niet altijd zien. Wanneer millimeters tellen, maken we daarom een CBCT-scan met onze eigen 3D-apparatuur. Daarop is te beoordelen hoe de wortels lopen en of er al botverlies rond de breuk is ontstaan.

Is de tand te behouden, dan herstellen we hem. Bij een grote breuk of na een wortelkanaalbehandeling beschermt een kroon de tand als een helm; die maken we in ons eigen tandtechnisch lab.

Is de tand verloren, dan bespreken we de vervanging meteen. Omdat wij zelf implanteren, kan het trekken en het plaatsen van het implantaat bij gezond bot vaak in één afspraak.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn tand gebarsten is?

Veelvoorkomende signalen zijn een scherpe pijnscheut bij het loslaten van een beet, gevoeligheid voor koud of zoet op één plek, of een tand die ineens anders aanvoelt. Soms is er geen pijn en valt alleen op dat er een stukje ontbreekt.

Moet ik meteen komen?

Bij hevige pijn, een zwelling of een tand die duidelijk beweegt: bel dezelfde dag. Wij houden dagelijks plekken vrij voor spoed. Is er geen pijn en zit alles nog vast, dan kan het meestal wachten tot een gewone afspraak, maar wacht niet weken.

Kan een gebarsten tand vanzelf herstellen?

Nee. Anders dan bot heeft glazuur geen vermogen om zichzelf te repareren. Een barst blijft, en kan onder kauwbelasting verder inscheuren. Daarom is vroeg beoordelen zinvol, ook zonder klachten.

Waarom is een wortelfractuur niet te repareren?

Omdat de breuk dwars door de wortel loopt die in het bot vastzit. Er is geen manier om die spleet blijvend te sluiten, en er blijft een route bestaan waarlangs bacteriën het bot rondom bereiken. Dat leidt op termijn tot ontsteking en botverlies.

Wat komt er in de plaats van de getrokken tand?

Meestal een implantaat met een kroon erop, en soms een brug. Wat in uw geval past hangt af van het bot en de buurtanden. We bespreken de opties met een schriftelijke begroting voordat er iets gebeurt.

Meer over deze behandeling

Meer over dit onderwerp

Een vraag over uw eigen situatie?

Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.