Waarom wordt één tand donker?
Eén tand die geleidelijk donkerder wordt dan de rest heeft bijna altijd een oorzaak binnenin de tand. Vaak is die tand nog gewoon te behandelen, zonder er iets af te slijpen.
De verkleuring zit meestal ín de tand
Aanslag van koffie, thee of roken zit op het glazuur en treft uw hele gebit ongeveer gelijk. Wordt er één tand donkerder terwijl de rest hetzelfde blijft, dan is dat een ander verhaal: de oorzaak zit dan binnenin.
Onder het glazuur zit tandbeen, dat van nature geler is. Verandert er iets aan dat tandbeen of aan de zenuw daaronder, dan schemert dat door het glazuur heen. Poetsen bereikt die laag niet, en whitening-tandpasta evenmin.
De twee meest voorkomende oorzaken
Een oude stoot. Een tand die ooit een klap heeft gehad, bijvoorbeeld bij een val in de jeugd, kan zichzelf beschermen door extra tandbeen aan te maken. Het wortelkanaal slibt daarbij langzaam dicht; dat heet obliteratie. Hoe meer tandbeen, hoe geler de tand oogt. Dit kan jaren na het ongeval pas opvallen.
Een wortelkanaalbehandeling. Is de zenuw uit de tand gehaald, dan krijgt die tand geen doorbloeding meer. Zo’n tand kan in de jaren erna van binnenuit donkerder worden. Dat is op zichzelf geen probleem, maar in het front valt het op.
Daarnaast bestaan er zeldzamere oorzaken, zoals een oude vulling die verkleurt of een scheurtje in het glazuur. Ook daarvoor geldt: de behandeling volgt uit de oorzaak.
Waarom een röntgenfoto het verschil maakt
Van buitenaf zijn een dichtgeslibde tand en een afgestorven zenuw lastig uit elkaar te houden. Op een röntgenfoto is het verschil wél te zien: of het wortelkanaal nog open is, of er een ontsteking rond de wortelpunt zit, en hoeveel tandbeen er is aangemaakt.
Dat onderscheid bepaalt de route. Uitwendig bleken werkt goed bij een gezonde tand met verkleurd tandbeen, maar heeft weinig vat op een tand die van binnenuit donker is geworden na een wortelkanaalbehandeling. Daar is inwendig bleken de aangewezen weg.
Wanneer u er iets mee moet doen
Een verkleurde tand is meestal geen spoed. Toch is het verstandig hem een keer te laten beoordelen, om twee redenen. Ten eerste kan een afgestorven zenuw stil een ontsteking veroorzaken. Ten tweede geldt: hoe langer een verkleuring bestaat, hoe hardnekkiger die doorgaans is.
Merkt u dat een tand donkerder wordt na een stoot, wacht dan niet tot het verschil groot is. Ook als u geen pijn heeft.
Wat wij hierin doen
We beginnen altijd met de oorzaak, niet met de kleur. Een röntgenfoto laat zien of het wortelkanaal is dichtgeslibd, of er een ontsteking speelt, en of de zenuw nog leeft. Dat bepaalt welke behandeling zin heeft.
Is de tand gezond en zit de verkleuring in het tandbeen, dan volstaat uitwendig bleken vaak. Is de tand eerder wortelkanaalbehandeld, dan werkt inwendig bleken beter: we brengen de bleekgel ín de tand aan, achter de bestaande vulling. Aan de buitenkant wordt er niets geslepen.
Blijft er kleurverschil over, dan bespreken we pas daarna of een facing of kroon aan de orde is. Die volgorde houden we bewust aan: we adviseren geen restauratie zolang bleken het gewenste resultaat nog kan geven.
Veelgestelde vragen
Kan ik één tand apart bleken?
Ja. Bij een enkele verkleurde tand behandelen we gericht die tand, zodat hij naar de kleur van de buren toe trekt in plaats van dat het verschil blijft bestaan. Bij een wortelkanaalbehandelde tand gebeurt dat van binnenuit.
Hoe lang duurt het voordat ik verschil zie?
Bij uitwendig bleken trekt de kleur meestal over enkele weken geleidelijk bij. Bij inwendig bleken beoordelen we de kleur na een paar dagen samen; is het nog niet genoeg, dan vervangen we de gel nog een keer.
Wordt de tand net zo wit als de rest?
Het doel is dat de tand weer aansluit bij de buurtanden, niet dat hij feller wit wordt. Hoe dicht we daarbij komen hangt af van de oorzaak en hoe lang de verkleuring bestaat. We bespreken vooraf wat in uw situatie haalbaar lijkt.
Moet er iets van mijn tand af geslepen worden?
Bij bleken niet. Dat is juist de reden waarom we het eerst proberen: het is de behandeling die het minste van uw eigen tand vraagt. Pas als bleken onvoldoende resultaat geeft, bespreken we andere opties.
Is een donkere tand gevaarlijk?
Niet per se, maar het is wel een signaal dat er iets in de tand is gebeurd. Soms is de zenuw afgestorven zonder dat u er pijn bij had. Laat het daarom een keer beoordelen, ook als u er verder geen last van heeft.
Meer over deze behandeling
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.