Zwanger en naar de tandarts: waar moet u op letten?
Naar de tandarts gaan tijdens uw zwangerschap is niet alleen toegestaan, het is juist verstandig. Tandvlees reageert in deze periode heftiger, en dat vraagt wat extra aandacht.
Waarom uw tandvlees anders reageert
Veel vrouwen merken tijdens hun zwangerschap dat het tandvlees gaat bloeden bij het poetsen, terwijl er in hun gewoontes niets is veranderd.
Dat klopt: er is inderdaad niets veranderd aan het poetsen, maar wel aan de reactie erop. Door de hormonale veranderingen reageert het tandvlees heftiger op dezelfde hoeveelheid tandplak. Het zwelt sneller op, wordt roder, en bloedt eerder.
De tandplak zelf is dus niet toegenomen, maar de drempel waarbij uw lichaam erop reageert is verlaagd.
Dat leidt bij sommige mensen tot de verkeerde conclusie: bloedend tandvlees voelt beschadigd, dus wordt er voorzichtiger of minder gepoetst. Daarmee blijft juist meer plak achter en wordt de ontsteking erger. Blijven poetsen en flossen is precies wat er nodig is, ook al bloedt het de eerste dagen meer.
Meld het altijd
Ook als u nog in het begin bent en het verder nog niemand heeft verteld.
Het maakt namelijk uit voor een paar keuzes: wanneer we iets inplannen, of we een röntgenfoto maken, welke medicatie we eventueel voorschrijven, en hoe lang we u achterover laten liggen.
Dat kost u niets en levert alleen maar zorgvuldiger afwegingen op.
Röntgenfoto’s
Dit is de vraag die het vaakst leeft, en het antwoord is genuanceerder dan alleen ja of nee.
Om te beginnen het feitelijke deel. Uit onderzoek blijkt dat er bij moderne röntgenapparatuur geen straling in de regio van de buik terechtkomt. De bundel is nauw en op uw kaak gericht, en de dosis van een digitale opname is zeer laag. De richtlijn noemt een tandheelkundige röntgenfoto tijdens de zwangerschap dan ook veilig.
En toch stellen wij hem liever uit. Niet omdat we denken dat de richtlijn ongelijk heeft, maar omdat een foto zonder aanleiding u ook niets oplevert. Is er geen verdenking op een gaatje of een ontsteking, dan kan die opname prima wachten tot na de bevalling.
Andersom geldt hetzelfde: is er wél een verdenking, bijvoorbeeld pijn waarvan de oorzaak anders niet te achterhalen is, dan maken we de foto gewoon. Een ontsteking niet zien en laten doorlopen is in die situatie het grotere risico.
Behandelen of uitstellen
Een handzame vuistregel.
Uitstellen kan bij alles wat cosmetisch is en geen klacht geeft: bleken, facings, een kroon die alleen vanwege het uiterlijk wordt vervangen.
Uitstellen kan niet bij pijn, ontsteking of een gaatje dat duidelijk doorgroeit. Een ontsteking laten voortduren is voor u en voor de zwangerschap ongunstiger dan hem behandelen. Ook de stress en het slaaptekort van aanhoudende kiespijn tellen mee in die afweging.
Het gunstigste moment voor een geplande behandeling is voor de meeste vrouwen het tweede trimester. De misselijkheid van het eerste trimester is dan meestal voorbij, en achteroverliggen is nog comfortabel. In het derde trimester wordt lang plat liggen vaak onaangenaam; we zetten de stoel dan minder ver achterover en houden de afspraken korter.
Ochtendmisselijkheid en uw tanden
Een praktisch punt dat weinig aandacht krijgt. Bij herhaald braken komt er maagzuur langs uw tanden, en dat zuur tast het glazuur aan.
De reflex is om daarna meteen te poetsen. Doe dat juist niet: het glazuur is op dat moment tijdelijk verweekt en poetsen schuurt het dan weg.
Beter is spoelen met water, eventueel met wat fluoridespoeling, en pas een half uur later poetsen.
Na de bevalling
Ook het verhaal dat een zwangerschap “een tand kost” verdient een correctie. Uw lichaam haalt geen kalk uit uw tanden voor de baby; dat gebeurt niet zo.
Wat wel gebeurt, is dat de omstandigheden ongunstiger worden: gevoeliger tandvlees, vaker eten, soms zuur van misselijkheid, en na de bevalling minder tijd en energie voor uzelf. Dat samen verklaart waarom gebitsproblemen in deze periode vaker opduiken.
Plan daarom rond drie tot zes maanden na de bevalling een controle in. Dat is precies het moment waarop het er anders bij inschiet.
Wat wij hierin doen
We vragen bij elke afspraak naar uw gezondheid en medicatie, en we noteren het als u zwanger bent of het probeert te worden. Vertel het gerust ook zelf, ook in het eerste trimester.
We maken alleen röntgenfoto's als er een verdenking is op een gaatje of een ontsteking. Met moderne apparatuur komt er geen straling in de buikregio, maar zonder duidelijke aanleiding stellen we een opname liever uit.
Bij bloedend tandvlees plannen we vaker een reiniging bij de mondhygiënist. Dat is in deze periode het effectiefst, omdat de ontstekingsneiging hoger is dan normaal.
Cosmetische behandelingen zoals bleken stellen we uit tot na de zwangerschap en de borstvoeding. Niet omdat we weten dat het schadelijk is, maar omdat er geen reden is om het risico te nemen.
Veelgestelde vragen
Mag ik tijdens mijn zwangerschap naar de tandarts?
Ja, en het is verstandig om dat te blijven doen. Uw tandvlees is in deze periode gevoeliger voor ontsteking, waardoor een controle en een reiniging meer opleveren dan normaal. Meld wel altijd dat u zwanger bent.
Mijn tandvlees bloedt sinds ik zwanger ben. Is dat normaal?
Het komt veel voor. Door hormonale veranderingen reageert het tandvlees heftiger op dezelfde hoeveelheid tandplak, waardoor het sneller opzwelt en bloedt. Goed blijven poetsen en flossen is dan juist belangrijker, ook al bloedt het.
Mag er een röntgenfoto gemaakt worden?
Als er een verdenking is op een gaatje of een ontsteking, wel. Uit onderzoek blijkt dat er met moderne röntgenapparatuur geen straling in de buikregio komt, en de richtlijn noemt een opname tijdens de zwangerschap dan ook veilig. Toch stellen we hem liever uit als er geen aanleiding voor is.
Kan ik een verdoving krijgen?
Ja. Lokale verdoving is tijdens de zwangerschap gebruikelijk en goed te geven. Een pijnlijke behandeling zonder verdoving ondergaan is juist onverstandiger, omdat pijn en stress meer belasting geven.
Wanneer kan ik het beste een behandeling laten doen?
Het tweede trimester is voor de meeste vrouwen het prettigst: de misselijkheid van het begin is meestal voorbij en lang plat liggen is nog comfortabel. Bij pijn of ontsteking wachten we daar niet op.
Kan ik mijn tanden laten bleken tijdens de zwangerschap?
Dat raden we af. Bleken is een cosmetische behandeling die prima kan wachten tot na de zwangerschap en de borstvoeding, en dan is er geen reden om er nu aan te beginnen.
Meer over deze behandeling
Meer over dit onderwerp
Een vraag over uw eigen situatie?
Dit artikel is algemeen; uw mond is dat niet. Twijfelt u of dit op u van toepassing is, stel de vraag gerust. We kijken liever een keer mee dan dat u ermee blijft lopen.